روزنوشت‌های خورشیدوش

تا پیش از ده سالگیم فکر می‌کردم دکترا چه‌قدر بدجنس هستند که این بیماری‌ها رو اختراع  می‌کنند و ما هم فرت و فرت دچارشون می‌شیم. اون وقت‌ها مثل الان سرزبون‌دار نبودم که گریبان یکی رو بگیرم و جریان رو بپرسم. این خاطره شده حکایت امشب من؛ از خستگی دارم با چشم بسته تایپ می‌کنم و مغزم یکی در میان  سیگنال می‌فرسته، اما با این حال خوابم نمی‌بره. یکی نیست بگه کی ساعت ژورنالیستی‌یه بیولوژیکی‌یه چه کوفتیه که اختراع کرده و این نام سخت رو هم گذاشته روش! حالا هم توی این ساعت خراب‌شده‌ی چی‌چی‌لوژیکی من یه باگ رفته اندازه‌ی خرس!

بگذریم، چند وقتی بود می‌خواستم موضوع «آینده‌ی جهان دیجیتال» را اینجا مطرح کنم روزگار راه نمی‌داد. به نظر من جنگ ویندوز و لینوکس یکی دو دهه دیگه بیشتر دوام نداره؛‌ به زودی زمانی خواهد رسید که سخت‌افزارها نیازی به سیستم‌عامل ندارند و تا روشنشون می‌کنیم یک صفحه‌ی «مرورگر وب» باز خواهد شد که به دلخواه کاربر دربردارنده‌ی چند پنجره‌ی جداگانه هستند: ۱- جستجوگر، ۲- وبلاگ (و وبسایت) شما، ۳- خبرخوان‌ها، ۴- سینما، و چند چیز دیگه. یک آیکون کوچک هم سمت راست پایین صفحه می‌بینید که با کلیک کردن روی اون به حافظه‌ی درونی رایانه، هم‌ارز هارددیسک‌های امروزی، دست پیدا می‌کنید؛ کوچک بودن آیکون به دلیل کم‌کاربرد بودن محتوای آن است!

پیش‌بینی دیگه‌ی من اینه که همه‌ی خدمات محلی می‌شند؛ به این معنا که کمتر نام یک شرکت رایانه‌ای را به عنوان غول می‌شنویم. هر منطقه دست یکی است، جهان فئودالی — هیچ کس زورش به دیگری نمی‌رسد. جالب، البته برای ما و در این زمان، اینه که همه هم با هم کاملا هماهنگ هستند و مسخره بازی‌هایی مانند کاراکترهای یونی‌کد و غربی و شرقی  و فرمت‌های گوناگون مانند جی.پی.جی و گیف و ام.پی.تری و رزولوشن سازگار و نصب سخت‌افزار و … وجود نخواهد داشت، یا دست کم به گوش کاربران ناآشنا خواهند بود.

آن زمان زمانی است که هم در جهان دیجیتال و هم در جهان غیردیجیتال نژادپرستی فراموش می‌شود؛ چون همه از هر کدام از نژادها کمی به ارث برده‌اند.

انگار این گوگل می‌خواد خودش رو نخود هر آشی بکنه! معلوم هم نیست که همه‌ی آماجش اقتصادیه یا وزارت فرهنگ و ارشاد مسیحی آمریکا (!) دستور داده یکی از میون خودشون عضو هیات مدیره‌ی گوگل بشه تا …
ولی هر چی که هست تا کنون تونسته پیروزمندانه عمل کنه. شرکتی که تونسته یاهو رو از بالابالاهای دنیای مجازی پایین بکشه باید یه چیزایی تو چنته داشته باشه.
همه‌ی ما از سرک کشیدن گوگل به همه جای دنیای مجازی آگاهی داریم و همچنین اعلام وجود کردن اون در بسیاری از بخش‌های زندگی اجتماعی مردم همه‌ی جهان مانند عوض‌کردن لوگو به مناسبت‌های مختلف.
این رویدادی که می‌خوام تعریف کنم درست دو ماه پیش رخ داد. برای ساخت یک پیام‌نگار جدید به سراغ جی‌میل رفتم. مونده بودم که چه نامی رو برگزینم و هر نامی رو برای پیام‌نگارم می‌نوشتم پیغام می‌داد که این نام پیش از این گزینش شده تا این که سرانجام پیغام داد عبارتی رو که در تصویر زیر هست تایپ کنید (به دلیل موارد امنیتی)؛ به نظرتون اون عبارت چی بود؟ خودتون ببینید:

(…)

زبان و اشتراک زبانی عامل مهمی در زندگی بشر است؛ این اهمیت بر کسی پوشیده نیست. گاهی، تنها برگ برنده‌ی گروه پیروز در یک جنگ یا نبرد «زبان» بوده است. از این رو، نیازی به ارایه‌ی دلیل‌های دیگری برای پاسداری از زبان مادری وجود ندارد. زبان پارسی از دیرباز در خاور میانه یکه‌تازی کرده است و حتا تاخت و تاز اسکندر و مغولان و تازیان (عربان) نتوانسته است آن را از صحنه‌ی روزگار پاک کند. در هر بازه‌ی زمانی بزرگانی بوده‌اند که راهبری مردم در پاسداری از زبان پارسی را بر عهده گرفته‌اند که نامدارترین آنان فردوسی پاکزاد است.
اکنون بر ماست که از یک سو آسیب‌های ناشی از درون‌شد بیش از اندازه‌ی واژگان تازی به پارسی را درمان کنیم و از سوی دیگر در گردباد جهان رو به جلوی امروز، که بسیاری از زبان‌ها و در پی آن فرهنگ‌ها را نابود خواهد کرد، از کاروان بازنمانیم و زبان پارسی را بپاییم.

نکته‌ی اصلی که می‌خوام امروز به اون اشاره کنم موضوع تازه‌ای نیست، موضوعی کهنه از زاویه‌ای نوست؛ و چون بی‌ارتباط با موضوع زبان مادری نیست نوشته را با چند جمله‌ای درباره‌ی زبان فارسی آغاز کردم. در چند سطر بالا خواندید که «گاهی، تنها برگ برنده‌ی گروه پیروز در یک جنگ یا نبرد «زبان» بوده است.» ولی می‌شه موردهایی را بررسی کرد که این برگ، نه تنها برگ برنده نبوده که عامل باخت به شمار می‌آید:

(…)