روزنوشت‌های خورشیدوش

چشم‌تون روز بد نبینه. یک هفته پیش دچار اسپاسم ماهیچه‌های کمر شدم که هنوز هم ادامه داره و از پریروز با یه سرماخوردگی فیل‌انداز دارم دست و پنجه نرم می‌کنم.
دو ساعتی هست که سردردم فروکش کرده. اومدم یه سری به اینترنت بزنم؛ توی مقاله‌ی اسپرانتو-ی ویکی‌پدیا به مقاله‌ی قم (زادگاه من) لینک زنده شده بود ( آیت الله خمینی در ابتدا با اسپرانتو موافق بود و آن را باعث وحدت مسلمانان می‌دانست. حتی تدریس این زبان در قم شروع شد. هر چند بعدا در سال ۱۹۸۱، وی با ترویج آن مخالفت کرد. این امر بعد از آن صورت گرفت که وی دریافت مذهب بهائی به ترویج اسپرانتو علاقه دارد.) و توی مقاله‌ی قم به محله‌ی من، یعنی باجک، لینک زده شده بود (تعدادی از محلات جدید شهر قم با نامهای یزدانشهر، صفائیه، دورشهر، زنبیل‌آباد، سالاریه، صفاشهر، نیروگاه، شاهزاده ابراهیم، خاکفرج، باجک، آذر، ۳۰ متری کلهری، ۳۰ متری کیوانفر، مهدیه، شاه سید علی، قائم، شهرک امام خمینی، قم نو و دهها محله دیگر نامیده شده‌اند.) که توجه‌ام رو جلب کرد و روش کلیک کردم…

در مقاله‌ی باجک تنها یک جمله به چشم می‌خورد: «باجک نام محله‌ای است در شمال شرقی شهر قم که ساکنان آن از طبقه مرفه استان هستند.» که البته موجب تعجبم شد که چرا چنین توصیفی! یعنی این محله هیچ چیز دیگه‌ای نداره؟

همین شد که در یک چشم بر هم زدن خودم رو به پدربزرگم رسوندم و آمار باجک رو گرفتم. برایند آمارگیری من این شد که تا چهل پنجاه سال پیش، باجک ۱ و نیمه‌ی پایینی باجک ۲ باغ، و به ویژه باغ انار، بوده و باجک ۳ و نیمه‌ی بالایی باجک ۲ زمین (بدون باغ) بوده. در گذشته آب و هوای قم به دلیل وجود همین باغ‌ها و رودخانه‌ی پرآب قم خوب بوده ولی به دلیل ساختمان‌سازی‌ها و خراب کردن باغ‌ها و بستن رودخانه با سد، آب و هوای قم خشن‌تر شده.

دیگه اینکه، خیابان اصلی باجک با همون نام باجک شناخته می‌شه که پس از انقلاب نام ۱۹ دی رو روی اون گذاشتند (که توی نقشه هم می‌بینید)؛ پیش از انقلاب نام این خیابان بهروز بوده، هنوز هم روی قبض آب، توی نشانی به جای خیابان ۱۹ دی می‌نویسه خیابان بهروز. میدان اصلی باجک هم با نام‌های «میدان باجک» و «میدان جهاد» شناخته می‌شه.
باجک دارای سه ناحیه است: از بازار تا میدان باجک، باجک ۱؛ از میدان باجک تا پل فرهنگیان، باجک ۲؛ و بعد از پل، باجک ۳. این جور که پیداست می‌خواند باجک رو تا خراسان ادامه بدند و تا چند وقت دیگه باجک ٧٧ هم خواهیم داشت.

این محله از چند جهت دارای اهمیت است: (۱) نزدیک بودن به مرکز شهر و بازار قم، (۲) وجود فروشگاه‌های پرشمار موبایل، (۳) وجود مدرسه‌ها و دبیرستان‌های ممتاز و پرسابقه‌ی قم (دبستان و راهنمایی امیرکبیر و دبیرستان‌های دین‌ودانش و قطب‌راوندی)، (۴) داشتن مسیرهای ارتباطی مناسب با دیگر نقطه‌های شهر، (۵) نزدیک بودن به رودخانه، و …
توی شکل ۳، بازار قم (با رنگ صورتی در سمت چپ پایین تصویر)، دانشگاه آزاد قم (با دایره‌ی خاکستری در سمت راست پایین تصویر) دیده می‌شه.
حالا وقتشه برم سراغ مقاله‌ی باجک ویکی‌پدیا و ویرایشش کنم.